Gece Plağı

Gece Plağı (Oklüzal Splint) Nedir?

Uyku sırasında veya stresli anlarda istemsizce yapılan diş sıkma ve gıcırdatma eylemine bruksizm adı verilir. Gece plağı; bu yıkıcı kuvvetin dişlere, çene eklemine (TME) ve çiğneme kaslarına zarar vermesini engellemek amacıyla, hastanın çene yapısına özel ölçülerle hazırlanan, alt veya üst çeneye takılan şeffaf koruyucu aparatlara denir. Bu aparatlar dişleri tedavi etmez, ancak diş sıkmanın yarattığı travmayı sönümleyerek koruyucu bir bariyer görevi görür.

Gece Plağı Kullanımının Avantajları Nelerdir?

Dişlerin Korunması

Sürtünme ve şiddetli baskı sonucu doğal dişlerde oluşabilecek aşınma, mine çatlakları, kırılma ve hassasiyeti engeller.

Ağrı Kontrolü

Çene eklemine ve kaslara binen aşırı yükü hafifleterek sabahları uyanıldığında hissedilen baş, boyun, şakak ve kulak ağrılarını büyük oranda azaltır.

Restorasyonların Ömrünü Uzatma

İmplant, zirkonyum, porselen lamina veya kompozit dolgu gibi ağızda bulunan mevcut tedavileri aşırı çiğneme kuvvetinden koruyarak ömürlerini uzatır.

Kaliteli Uyku

Eklem ve kaslardaki gerilimi ortadan kaldırdığı için gece boyunca daha rahat, kesintisiz ve dinlendirici bir uyku deneyimi sunar.

Gece Plağı Kimlere Uygulanabilir?

  • Gece uykusunda veya gün içinde istemsizce dişlerini sıkan, gıcırdatan (bruksizm) hastalara.
  • Sabahları çene ve yüz kaslarında yorgunluk, boyun veya şakaklarında kronik ağrıyla uyanan kişilere.
  • Çene ekleminden (TME) ağız açıp kapatırken tıkırtı veya kütleme sesi gelen, ağrı hisseden hastalara.
  • Geniş çaplı implant tedavisi görmüş veya estetik gülüş tasarımı (lamina, zirkonyum) yapılmış olup, bu yatırımların korunması gereken hastalara.

Hangi Durumlarda Ek Değerlendirme Gerekir?

  • Çene ekleminde (TME) disk kayması, ileri derece dejenerasyon veya ağız açmada ciddi kısıtlılık (trismus) bulunan ileri vakalarda (Standart gece plağı yerine özel eklem splintleri tasarlanması gerekebilir).
  • Şiddetli uyku apnesi veya solunum yolu problemi olan hastalarda, hava yolunu daraltmayacak özel tasarımlara ihtiyaç duyulabilir.

Gece Plağı Nasıl Hazırlanır?

Klinik Muayene ve Teşhis

Dişlerdeki aşınma yüzeyleri (fasetler), mine çatlakları ve çene ekleminin genel durumu incelenir. Diş sıkmanın şiddetine göre kullanılacak plağın kalınlığına ve materyaline (sert, yarı sert veya içi yumuşak dışı sert) karar verilir.

Dijital veya Klasik Ölçü Alımı

Modern 3D ağız içi tarayıcılar (dijital ölçü) veya yüksek hassasiyetli geleneksel ölçü maddeleri kullanılarak, hastanın alt ve üst çenesinin milimetrik kopyası alınır.

Plağın Laboratuvar Üretimi

Alınan ölçüler doğrultusunda, diş teknisyenleri tarafından laboratuvar ortamında hastanın ağız yapısına tam uyumlu, şeffaf koruyucu plak hazırlanır.

Uyumlandırma ve Teslim

Hazırlanan plak hastanın ağzına takılarak kapanış temasları kontrol edilir. Alt ve üst dişlerin dengeli temas ettiğinden emin olmak için hekim tarafından plağın yüzeyinde ufak uyumlamalar (aşındırmalar) yapılır ve kullanım eğitimi verilerek teslim edilir.

İşlem Ne Kadar Sürer?

Klinikteki muayene ve ölçü alım aşaması son derece hızlıdır ve ortalama 15-20 dakika sürer. Plağın laboratuvarda kişiye özel olarak üretilip hastaya teslim edilmesi ise klinik yoğunluğuna göre genellikle 2 ila 4 gün içerisinde tamamlanır.

Ağrılı Bir İşlem Midir?

Kesinlikle hayır. Gece plağı yapımı hiçbir cerrahi müdahale, iğne (anestezi) veya diş yüzeyinde aşındırma işlemi gerektirmez. Sadece dişlerin ölçüsü alındığı için tamamen ağrısız ve son derece konforlu bir süreçtir.

Gece Plağı Sonrası Süreç (Kullanım ve Bakım)

  • Etkili bir koruma için gece plağı, hekiminizin aksini belirtmediği sürece her gece uyumadan önce düzenli olarak takılmalı ve sabah uyanınca çıkarılmalıdır.
  • Plağın ağza ilk takıldığı 1-2 gün hacim hissi, konuşmada hafif pelteklik veya tükürük artışı yaşanması normaldir; ağız dokuları bu duruma çok kısa sürede alışacaktır.
  • Plak her sabah ağızdan çıkarıldıktan sonra soğuk veya ılık su altında, ayrı bir diş fırçası ve sıvı sabun yardımıyla fırçalanarak temizlenmelidir. (Aşındırıcı olduğu için diş macunu önerilmez).
  • Plak temizliğinde kesinlikle sıcak veya kaynar su kullanılmamalıdır. Sıcak su, plağın şeklinin (formunun) bozulmasına ve dişlere bir daha uyum sağlamamasına neden olur.
  • Haftada bir kez, eczanelerden temin edilebilen özel protez/plak temizleme tabletleri su dolu bir bardağa atılarak plak içinde bekletilebilir; bu sayede derinlemesine hijyen sağlanır.
  • Plak kullanılmadığı zamanlarda mutlaka kendisine ait özel koruyucu kutusunda, kuru ve temiz bir şekilde muhafaza edilmeli, evcil hayvanların ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır.
  • Şiddetli diş sıkan hastalarda plak zamanla aşınabilir veya delinebilir. Bu nedenle 6 aylık rutin hekim kontrollerinde gece plağının da hekime gösterilmesi ve gerekirse yenilenmesi önemlidir.