Hassas Tutuculu Protez

Hassas Tutuculu Protez (Çıtçıtlı Protez) Nedir?

Çok sayıda diş eksikliğinin bulunduğu ve sabit implant tedavisinin uygulanamadığı durumlarda; ağızda kalan doğal dişlere gizli mekanizmalarla (çıtçıt/sürgü) bağlanan, hareketli (takıp çıkarılabilen) ancak estetik olarak son derece başarılı protez türüne hassas tutuculu protez denir. Klasik hareketli protezlerde görülen metal kancalar (kroşeler) bu sistemde bulunmadığı için, halk arasında genellikle “çıtçıtlı protez” veya “kancasız protez” olarak bilinir.

Hassas Tutuculu Protez Kullanımının Avantajları Nelerdir?

Üstün Estetik Görünüm

Klasik hareketli protezlerde dişleri saran ve dışarıdan belli olan metal kancalar bulunmadığı için, gülümseme sırasında hiçbir metal parça görünmez, tamamen doğal bir estetik sunar.

Yüksek Tutuculuk ve Güven

Gizli hassas bağlantılar (çıtçıtlar) birbirine kilitlenerek çalıştığı için protez ağızda çok sıkı tutunur; konuşurken, gülerken veya yemek yerken oynama ya da düşme riski ortadan kalkar.

Maksimum Çiğneme Konforu

Çiğneme kuvvetini doğal dişlere ve dokulara çok daha dengeli dağıttığı için klasik hareketli protezlere kıyasla çiğneme verimi ve hasta konforu çok daha yüksektir.

Destek Dişlerin Korunması

Protezi taşıyacak olan doğal dişler, işlem sırasında özel porselen kronlarla (kaplamalarla) muhafaza altına alınarak çürümeye ve kırılmaya karşı korunmuş olur.

Hassas Tutuculu Protez Kimlere Uygulanabilir?

  • Arka bölge dişlerini tamamen kaybetmiş, çenede sadece ön grup dişleri kalmış olan ve sabit köprü yapılamayan hastalara.
  • Çene kemiği yetersizliği, sistemik sağlık sorunları veya ekonomik nedenlerle implant tedavisi yaptıramayan kişilere.
  • Hareketli protez kullanması gereken ancak klasik protezlerin metal kancalarından (kroşelerinden) estetik olarak rahatsızlık duyan hastalara.
  • Geniş diş eksikliklerinde hareketli protezin ağızda oynamasından şikayetçi olan ve daha sıkı tutunan bir protez arayışında olan bireylere.

Hangi Durumlarda Ek Değerlendirme Gerekir?

  • Proteze destek (ayak) olacak olan ağızdaki mevcut doğal dişlerin köklerinde enfeksiyon veya diş eti hastalıklarına bağlı sallanma varsa (Bu dişlerin protezi taşıyabilmesi için öncelikle kanal tedavisi veya peridontal tedavilerle güçlendirilmesi, kurtarılamıyorsa çekilmesi gerekebilir).
  • El motor becerilerinde kısıtlılık yaşayan hastalarda (Hassas tutuculu mekanizmaları takıp çıkarmak belli bir el becerisi ve hassasiyet gerektirdiği için değerlendirilmelidir).
  • Ağız hijyeni çok yetersiz olan hastalarda (Gizli bağlantı yuvaları plak birikimine yatkın olduğu için iyi bir fırçalama rutini şarttır).

Hassas Tutuculu Protez Nasıl Yapılır?

Klinik Muayene ve Dişlerin Hazırlanması

Ağız içi radyografik ve klinik olarak detaylı incelenir. Proteze destek (dayanak) olacak doğal dişler ufak aşındırmalarla porselen kaplamaya hazır hale getirilir ve laboratuvar için ilk hassas ölçüler alınır.

Altyapı ve Kaplama Provası

Laboratuvarda hazırlanan, üzerinde hassas bağlantıların (çıtçıtların) sabit parçalarını taşıyan metal altyapılı porselen kaplamalar ağızda denenir. Diş eti uyumu ve mekanizmaların konumu kontrol edilir.

Diş Dizimi ve Estetik Prova

Protezin pembe akrilik (diş eti) kısmı üzerinde yer alacak yapay dişlerin rengi, boyutu ve dizilimi hastanın yüz hatlarına göre belirlenir. Bu aşamada dişler balmumu üzerindeyken ağızda estetik prova yapılarak hastanın onayı alınır.

Teslim ve Uyumlandırma

Son hali verilen hassas tutuculu protez ve destek dişlerin porselen kaplamaları ağza yerleştirilir. Hassas bağlantıların kilitlenme mekanizması ve çene kapanışı detaylıca kontrol edilir. Hastaya protezi doğru takıp çıkarma eğitimi verilerek işlem tamamlanır.

Tedavi Ne Kadar Sürer?

Hassas tutuculu protez yapım süreci, titiz laboratuvar aşamaları ve birden fazla prova gerektirdiği için genellikle 3 ile 4 hafta arasında tamamlanmaktadır. Bu süre zarfında hastanın ortalama 4-5 seans kliniğe gelmesi gerekir.

İşlem Ağrılı Mıdır?

Hayır. Tedavi süreci tamamen ağrısızdır. Sadece ilk seansta, destek dişlerin porselen kaplama için ufak çaplı aşındırılması (hazırlanması) sırasında, oluşabilecek sızlamaları önlemek amacıyla lokal anestezi (uyuşukluk) uygulanır. Sonrasındaki tüm ölçü ve prova seansları hiçbir iğne veya anesteziye gerek kalmadan, acısız ve son derece konforlu bir şekilde geçer.

Protez Teslimi Sonrası Süreç

  • Gizli çıtçıt mekanizmalarından dolayı protezin ağza takılıp çıkarılması ilk günlerde biraz zor ve sıkı gelebilir; zamanla kas hafızası ve pratiklik kazanıldıkça bu işlem çok daha kolaylaşacaktır.
  • En önemli kural: Protez ağıza yerleştirilirken kesinlikle dişlerle kütürdeterek (ısırarak) oturtulmaya çalışılmamalıdır. Bu durum hassas bağlantıların kırılmasına yol açabilir. Protez daima parmak baskısıyla nazikçe yerine itilmeli ve “çıt” sesi duyulmalıdır.
  • Ağıza yeni bir doku girdiği için ilk 1-2 hafta boyunca yanaklarda dolgunluk hissi, tükürük miktarında artış veya konuşmada hafif peltekleşme yaşanması, adaptasyon sürecinin tamamen doğal bir parçasıdır.
  • Özellikle ilk haftalarda alışma sürecini hızlandırmak için küçük lokmalar halinde yumuşak gıdalar tüketilmeli ve her iki çeneyle eşit çiğneme yapılmaya çalışılmalıdır.
  • Hassas mekanizmaların ömrünü uzatmak için protez her yemekten sonra mutlaka çıkarılıp sıvı sabun ve ayrı bir fırça ile (diş macunu kullanmadan) temizlenmelidir.
  • Bağlantı noktalarındaki (çıtçıtların içindeki) plastik veya lastik parçalar, kullanıma bağlı olarak zamanla (genellikle 1-2 yılda bir) esneyebilir ve protezde hafif bir gevşeme hissedilebilir. Bu gayet normaldir. Mavi Opal hekimleri tarafından yapılacak kısa bir kontrol seansında, bu lastikler dakikalar içinde yenileriyle değiştirilerek protezinizin ilk günkü sıkılığına kavuşması sağlanır.